De enigma
De fascinerende geheimschrijfmachine
Duizend mannen en vrouwen werken zes jaar aan ontcijfering
Vlak na de Eerste Wereldoorlog, op 7 oktober 1919, dient de Delftenaar Hugo Alexander Koch een patent in voor een Geheimschrijfmachine. Het patent wordt in de jaren twintig verkocht aan de Duitser Arthur Scherbius en vormt de basis van de legendarische Enigma. Deze codeermachine wordt gedurende de Tweede Wereldoorlog gebruikt door de Duitse strijdkrachten. De Kriechsmarine gebruikt de Enigma voor de communicatie met de U-boten die de geallieerde konvooien op zee belagen.
Ontcijferen
Project Ultra, het ontcijferen van de Enigma-codes, kost de Geallieerden de nodige hoofdbrekens. Gedurende zes jaar werken meer dan duizend mannen en vrouwen aan het ontcijferen ervan. Project Ultra wordt bestuurt vanuit een Victoriaanse villa in Bletchley Park, in Buckinghamshire. Vierentwintig uur per dag wordt het Duitse radioverkeer afgeluisterd. Dag en nacht wordt geprobeerd om die boodschappen te ontcijferen. Dat lukt met vlagen.
De werking van de Enigma
Op de Enigma bevinden zich een aantal codewielen die in zesentwintig posities kunnen worden gezet. Voor een bericht wordt verzonden kiest de marconist uit een set van vijf codewielen er drie uit. Die zet hij in een bepaalde - vooraf afgesproken - volgorde in de machine. Daarna zet hij de codewielen in een basispositie. Terwijl de marconist een boodschap intypt, verschijnt in een verlicht venster de gecodeerde boodschap letter voor letter. Omgekeerd kan een gecodeerd bericht zo ook weer ontcijferd worden. Maar dan moeten alle instellingen wel precies hetzelfde zijn.
![]() |
|
||||
| Principe Enigma |

De Enigma wordt tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt door de Duitse strijdkrachten.














