Onze hersenen en het internet

Afgelopen week was de Amerikaanse Nicholas Carr voor een lezing in Nederland. Carr is geïnteresseerd in het effect van computers en elektronische media op onze hersenen en daarmee op ons gedrag. Hij schreef o.a. het essay Is Google making us stupid (2008) en recent kwam zijn boek uit dat in Nederland de titel kreeg: Het Ondiepe, hoe onze hersenen omgaan met internet.

Het is interessant dat Carr zich verdiept in de gevolgen van nieuwe technologie op de mens. Dit is ook wat ons in het Museum voor Communicatie zo bezig houdt: we willen laten zien wat de effecten van communicatie zijn op ons dagelijks leven. Volgens Carr grijpt het gebruik van internet diep in in onze hersenen en ons handelen. Doordat er zoveel mogelijk is met techniek, zoals op een iPad een boek lezen, tweets schrijven, foto’s bekijken én muziek luisteren, raken onze hersenen steeds meer gewend aan zappend en kortstondig denken. We ontwikkelen nieuwe hersenfuncties maar de oude kennis en ervaring raakt vervallen. Hierdoor zijn we op den duur niet meer in staat om lange en lineaire verhalen te lezen in boeken of diepgravende artikelen. Volgens Carr spelen schrijvers en journalisten hier zelfs al op in door andere, beknoptere en oppervlakkigere teksten te schrijven. Ook is de druk om altijd te communiceren en verbonden te zijn toegenomen. Je zou je er nu bijna voor verontschuldigen als je niet constant berichtjes over jezelf en je leven de ether in stuurt. En omdat je altijd en overal kunt communiceren, is een ervaring zoals een concert niet meer louter een ervaring maar een reden om te communiceren. Een foto is in no time ge-twittert, een quote snel ge-sms’t.

‘Het is de vooruitgang, meneer…’ De wereld verandert en wij veranderen mee. Door het lezen van boeken zou ons geheugen afnemen, door de stoomtreinen zou de koeienmelk verzuren, door het internet kunnen we ons niet meer concentreren. De vraag is of het erg is. Carr had zélf last van concentratieproblemen. Hij besloot te verhuizen naar een rustigere omgeving en nog meer één keer per dag zijn mail te checken. Anderen hebben er geen last van maar doen de dingen gewoon anders. Niet beter of slechter, maar anders.

Lees het boek van Carr, als je de concentratie hebt tenminste. En zo niet, dan kun je altijd nog de e-versie er van kopen. Voor op je iPad.

http://www.nicholasgcarr.com/

Brom & Vlieg hebben een boek ontdekt.

Gepost in Boeken | Plaats een reactie

Mijn inbreker en ik

Van: Kaweh Modiri

Een inbreker krijgt zijn straf omdat hij stuitte op een haast gekke gefascineerde kunstenaar. Een geweldige film over nieuwe media en privacy. Sinds ik de film zag op het film festival in Rotterdam twijfel ik of het waar is. De maker was ook aanwezig in de zaal en gaf aan dat hij de inbreker nog steeds achtervolgd. Ome Omar. Hij is op internet te vinden; hyves, twitter, myspace, youtube…Zou hij echt ingebroken hebben? Een redelijk succesvol schrijver/artiest die een laptop pikt in Amsterdam Noord. Maar wat zou het geweldig zijn als het waar was. Van een vervelend voorval zo’n prachtige film maken. Het geeft in ieder geval stof tot nadenken. Ga hem zien!

Gepost in Inspiratie | Plaats een reactie

Chatvrienden ontmoeten

(Alle beelden komen uit de film Catfish, 2010).

Toen chatboxen nog nieuw en spannend waren, ontmoette ik er idem personen op. Het was in de tweede helft van de jaren ’90. Ik ging naar de middelbare school en had thuis een dagelijks computeruurtje. Dat betekende eerst zeuren dat mijn zus weg moest (‘Nu ben ik aan de beurt!’), mijn moeder zeggen dat ze snel een telefoontje kon plegen omdat de lijn het volgende uur weer bezet zou zijn, inbellen en dan… de grote wereld! Via provider Netscape surfde ik naar chatboxen van Yahoo en VPRO. Je kon een kleurtje geven aan je tekst, of het vetgedrukt zetten. En daar hielden de trucs wel op, maar spannend dat het was.

Ik ontmoette een meisje uit Groenland. Ze had mijn leeftijd en werkte aan een huiswerkopgaaf waarbij ze informatie nodig had over Scandinavie. Omdat mijn oom daar veel had gewerkt, kon ik een stapel brochures en andere informatie naar haar toesturen, per post. We werden penvrienden.

Ik ontmoette een jongen uit de Verenigde Staten. Seth heette hij. De naam was zo mooi, dat ik op slag verliefd op hem was. Ik zag een enorm stoere rapper voor me, uit een duistere wijk, die toch een heel lieve jongen bleek te zijn.

Ik ontmoette IJS op de VPRO chat. En aldaar verzamelde zich een groep ‘bekenden’. Het was altijd leuk een chatvriend online te ontmoeten. We mailden ook en met sommigen belde ik zelfs.

Maar wat is dat: ontmoeten? Er bestonden nog geen avatars. Het beeld dat ik van het uiterlijk van mijn chatgenootjes had was gebaseerd op pure fantasie. Maar ook hun leven: wat wist ik er nou echt van? We hadden elkaar van alles wijs kunnen maken en er zaten vast mensen in de groep die dat hebben gedaan. Als de vriendschap sterker werd, mailden we foto’s naar elkaar of stuurden we dingen per post heen en weer. Maar dan nog: van wie waren die foto’s? Was IJS echt wel de IJS van het plaatje en de chat?

Vijftien jaar later kampen we nog steeds met hetzelfde probleem. Hoewel informatie veel sneller en veel nauwkeuriger online beschikbaar is, moeten we scherp blijven op wat feit en fictie is. De film Catfish geeft een schitterend voorbeeld van hoe het kán gaan. Een eye opener, een enorm spannende film en een confronterend verhaal over onze samenleving. De ontmoeting tussen twee chatters en online geliefden komt er… En om het voor degenen die de film nog niet gezien hebben leuk te houden, kan ik er niet meer over zeggen…

NB. IJS was echt de IJS zoals hij zich voordeed op de VPRO chat. Alleen heette hij in het offline leven anders. Tijdens deze mooie chatperiode nodigde ik een aantal chatvrienden thuis uit. En dat werd gewoon een heel erg gezellige middag, een ontmoeting om nooit te vergeten!

Gepost in Mediawijsheid | Getagged , , , , , | 3 Reacties

Opa

Ik luister naar de radiodocumentaire van Floris Alberse, De flat van mijn opa en denk er van alles bij. Het gaat over een man van 85 jaar die in een flat woont in Den Haag. Hij heeft nauwelijks contact met zijn buren en voelt zich niet senang meer in zijn portiek of buurt. Eigenlijk in de hele stad niet. Floris probeert er achter te komen waarom zijn opa geen contact heeft met zijn flatgenoten en zich niet meer prettig voelt. Iedere keer als hij het er met hem over heeft komt het gesprek op ‘de buitenlanders’. Dáár komt het door, volgens opa. Ze zullen wel werkeloos zijn, zonder diploma en hun mooie kleren zullen wel gejat zijn. ‘Ze denken dat ze hier alles kunnen maken!’ En de autochtonen houden er tegenwoordig ook al zulke rare gewoonten op na: ongetrouwde moeders bijvoorbeeld. Bah. Opa is vooral niet blij met alle veranderingen om hem heen, zo blijkt. De verschillen in achtergrond, opvoeding en leeftijd zitten hem dwars. Ondertussen mist hij het contact met zijn buren zoals hij dat vroeger had. Maar hoe regel je dat het beter gaat?

Ik denk er van alles bij. Wat heb je nodig om contact te maken met een onbekende buurman? Moet je je veilig voelen en zelfverzekerd? Ja zeker, want er is durf voor nodig om iemand te benaderen die je niet kent. Moet je je open stellen voor anderen, nieuwsgierig zijn, respect tonen? Ja, je moet je in de ander willen verplaatsen en jouw boodschap op hem afstemmen. Moet er een noodzaak zijn om te communiceren? Ja en nee. Je zendt natuurlijk ook non-verbaal en onbewust. Maar als je iets wilt van een ander zal je toch moeten communiceren.

Uiteindelijk kan Floris zijn opa helpen. Doordat Floris zich zelfverzekerd voelt en zich open durft te stellen voor anderen (vreemden), regelt hij een afspraak tussen opa en diens Surinaamse bovenbuurman. En de noodzaak is groot: opa is ongelukkig en Floris heeft zich stellig voorgenomen om er wat aan te doen. De buurman blijkt in Nederland geboren te zijn, woont sinds zijn 4e in de wijk en is hartstikke aardig. Hij is welbespraakt en stelt goede vragen. Opa ontdooit en stelde zich ook open. Het voilá: het contact is gelegd. Iedereen blij.

Eerst veilig voelen. Dan open stellen. Dan alle zeilen bijzetten om je boodschap over te brengen. Communiceren is zo moeilijk nog niet. En het levert zo veel op!

De documentaire van Floris Alberse is te beluisteren op zijn website: http://www.florisalberse.nl/

Gepost in Geen categorie | Plaats een reactie

Data out of place

Het zal je maar gebeuren: je loopt door de straten van het kleine dorpje Polop en ziet je facebook- profielfoto immens groot als poster voor de ramen van een kapsalon. In het spaans staat er bij: ‘zelfs als het zo erg is kun je bij ons terecht’.

Het kan dus.

Van bijna iedereen kun je wel iets van informatie vinden op het grote internet. Blijkbaar kun je al die openbaar geworden gegevens gewoon gebruiken. http://www.extraordinarymommy.com/are-you-kidding-me/stolen-picture/

Data out of place ‘schijnt’veel voor te komen. Gegevens die van het internet worden geplukt en ergens anders voor gebruikt worden. Het schijnt zelfs dat, als je er al achter komt, je geen invloed kunt uitoefenen op het verdere gebruik ervan. Je hebt je gegevens zeg maar gewoon ‘weggegeven’. Sinds vandaag weet ik dat ik een naam-geboortedatum en geboortejaargenoot heb die niet ver van mij vandaan woont. Op haar facebookprofiel foto lijkt ze zelfs een beetje op mij. Zou ze wel echt zijn? Of zou ze mijn naam en geboortedatum gebruiken om een internet alterega tot digitaal leven te wekken?

Gepost in Geen categorie | Plaats een reactie

Gluren naar de kantoorburen

Het is heel spannend om vanuit je huis naar de buren te gluren. Maar om vanuit je saaie kantoorflat naar de kantoortoren aan de overkant te spieken kan ook heel wat opleveren! Probeer het eens uit. Dit filmpje geeft genoeg inspiratie om romantisch te communiceren van kantoor naar kantoor. En bedenk: niet gecommuniceerd is altijd mis!

Gepost in Geen categorie | Plaats een reactie

Contact

Ik heb jaren in een flat gewoond. Met veel plezier. Het was geen flat met een buitengalerij maar met een trappenhuis binnen. Achter de vijftien voordeuren woonden heel verschillende mensen. Een gezin met twee jonge kinderen beneden, een jongen met zijn Braziliaanse vrouw boven ons en een jong kinderloos stel helemaal bovenin. Iedereen deed zijn best om aardig te doen tegen elkaar. Praatje bij de brievenbussen, kaartje met de kerst, deuren openhouden. We kwamen zelfs op elkaars verjaardagen en één van de buurvrouwen gaf iedere dinsdagavond een cursus Frans. Ik heb mijn onderbuurman nog op zijn sterfbed zien liggen. En zijn weduwe hoorde een paar jaar later het eerste huiltje van onze kersverse zoon.

Het was opvallend dat het fijne contact compleet beperkt bleef tot ons eigen portiek. Eén portiek verder en trouwens ook in de rest van de straat, buurt en stad, was er nauwelijks tot geen contact met anderen. Als je iemand ging passeren op straat keek deze gauw omlaag. Zomaar spontaan groeten of elkaar helpen was er niet bij.

Toen we vanuit de flat op zoek gingen naar een huis met een tuin kwamen we in een dorp terecht. Direct voelde het anders dan onze stadse straat. Goed contact met de buren, niet te veel, niet te weinig. Overal op straat groet men elkaar, ook al ken je elkaar niet. Een praatje bij de bakker, men neemt de tijd, men let op elkaar en helpt elkaar. Leeft echt samen.

Ons dorp is een groot portiek. Fijn en vertrouwd.

Gepost in Geen categorie | 2 Reacties

Wereldkoters

Op twitter komt een bericht voorbij: “Buurvrouw noemt mij digitale exhibitionist omdat ik ga bloggen op http://www.wereldkoters.nl Tja. Kennelijk nog nooit een blog gezien.”

Ik surf meteen naar de website en zie dat de schrijfster van de tweet, Denise Hilhorst, in januari met haar gezin op wereldreis gaat, een half jaar lang. Het bijzondere daaraan is dat er twee wereldkoters mee gaan: Floris en Jasmijn, drie jaar oud. In zo’n belangrijke fase wil je natuurlijk contact houden met familie en vrienden. Kinderen groeien hard in zes maanden! Hoe doen ze dat? En wat zullen Floris en Jasmijn van het blog vinden als ze later groot zijn? Is Denise een exhibitionist?

Het mooie van internet is dat je binnen een minuut iemands telefoonnummer kan achterhalen en dus heb ik moeder Denise direct aan de lijn. Mijn belletje komt als een verrassing, maar ik mag haar het hemd van het lijf vragen. Dat vind ik bijzonder, want online is toch een andere wereld dan live aan de telefoon.

Floris in de lucht

Contact onderhouden tijdens een lange reis

Ik ben benieuwd of het blog de enige manier van communiceren is voor deze reizigers. En dat zal grotendeels zo zijn, vertelt Denise. Voorheen stuurde ze tijdens haar eigen reizen groepsmails. Die werden vervangen door Hyvesberichten en nu dit blog. Met opa’s, oma, tante en oom zal worden geskyped. De familie heeft er zelfs webcams voor aangeschaft. Maar originele postkaarten zullen niet meer verstuurd worden… “Misschien alleen nog aan mijn vader, want hij verzamelt ze”. Het gezin neemt een telefoon mee tijdens de reis, maar die is er vooral om lokale zaken te regelen en af en toe een sms te versturen.

Exhibitionistisch? Wat vinden de kids daar eigenlijk van?

Het blog dus, is dé manier voor alle vrienden en familie van het gezin om deze reis bij te houden. En dus om te zien wat Floris en Jasmijn allemaal meemaken. Op de site staan nu al een paar fotootjes: Jasmijn op een grote landkaart en Floris hoog in de lucht met pappa die hem op zal vangen. Ik vraag me af wat Floris en Jasmijn ervan zouden vinden dat hun ouders zo open en bloot over ze bloggen, met foto’s. Niet nu, maar als ze 12 zijn, of 16, of 29. Het is een cliché, maar je krijgt je informatie toch nooit meer echt helemaal van het internet af? Denise reageert: “Hmmm, daar heb ik eigenlijk nog niet over nagedacht”. Op Hyves besloot ze na een opmerking van een vriendin om haar foto’s alleen nog toegankelijk voor vrienden te maken. Maar een blog is voor iedereen bereikbaar. Ze gaat erover nadenken. Want ja: er zullen veel strandfoto’s worden gemaakt en de kinderen zijn nog heel jong. Het is dus goed om er bij stil te staan dat ook die foto’s van Floris en Jasmijn over jaren nog vindbaar kunnen zijn. “Al te blote foto’s moeten we misschien maar niet plaatsen!”

Zoeken naar onze eigen do’s & dont’s

Ik herinner me zelf de blote billenfoto’s van een vakantie naar Formentera. Ik en mijn allerbeste vriendje waren drie. Ik ben nu, 29 jaar, toch wel blij dat die foto’s niet online staan, maar enkel in een fotoboek bij mijn ouders thuis. Hoewel ik moet bekennen dat ik er eens één ingescand als MSN profielfoto heb gebruikt, dat leek me opeens zo schattig. Kortom: ons bewustzijn van hoe we onszelf en anderen op internet plaatsen wordt met de dag, of met het voorbeeld, groter. Maar het is ook afhankelijk van kortstondige ingevingen: “Ik wil dit nu…”, die we niet lijken te koppelen aan eerder opgedane wijsheid. Gesprekken zoals ik die nu met Denise heb, dragen bij aan dat bewustzijn. Misschien moeten we er eens wat vaker met elkaar over praten, live.

Jasmijn op de landkaart

Fijne wijze reis!

Ik wens Denise en haar gezin een schitterende reis toe! Ze is tekstschrijfster, dus het blog zal bomvol mooie verhalen staan. Ook ben ik benieuwd wat er vanavond tijdens het eten wordt besproken: “Zeg, hoe gaan we dat eigenlijk doen met de foto’s en avonturen van Floris en Jasmijn?”.

Denise: @frissezin
Museum voor Communicatie: @muscom_nl
Ik: @fanny_evers

Gepost in Gezinnen | Getagged , , , , , , | Plaats een reactie

McDonalds zet bloggende moeders in

Bloggende moeders deel 1

Natuurlijk moet iedereen lekker zelf weten wat hij of zij doet, maar bloggende moeders zijn wel fascinerend. McDonalds heeft er al eens iets meegedaan. Bloggende moeders werden uitgenodigd om BigMac’s te testen. Uiteraard moesten zij hier over bloggen. Als een bloggende moeder schrijft dat een BigMac lekker gezond is voor je kinderen, dan lezen andere bloggende moeders dit ook. Bloggende moeders zijn erg in trek bij de marketing strategen. Ze schrijven veel, zitten veel op internet en behandelen in hun blogs veel verschillende thema’s. Het dagelijks leven van een gezin; kinderfeestjes, sinterklaas, luiermerken, eten, hobby’s, vakanties etc. Natuurlijk waren de Amerikanen eerst met: www.themomblogs.com, maar de Nederlandse mommy’s volgden al snel: http://moeders.blogo.nl. Zoek voor de grap eens op bloggende moeders en er gaat een hele nieuwe wereld voor je open.

Gepost in Geen categorie | Plaats een reactie

De Flat real life soap

In de nieuwe kinder real life soap  ’De Flat’ (jaja, originele titel hebben wij toch bedacht) volg je kinderen uit de Flat. Een flat in Amsterdam-Noord. Kinderen vertellen wat ze allemaal doen in de flat. In een winkelwagentje over de gallerij racen en onder die ene speciale boom zitten om na te denken. Voor de kinderen zijn vooral lievelingsplekken en vriendjes heel belangrijk. Sociale contacten (of asociale contacten) en spelen. Het is heel leuk om vanuit het perspectief van een kind de verschillende gezinsleden te zien, de buurtgenoten en de locaties. Aanrader! Misschien kunnen wij ook een real life soap over onze flat maken?

http://weblogs.vpro.nl/deflat/

Gepost in Inspiratie | Plaats een reactie