Volg ons ook op:

De Blauwe Mauritius

Sinds 1994 bezit het Museum voor Communicatie de meest tot de verbeelding sprekende postzegel van de hele wereld: de eerste postzegel van Mauritius met de waarde van two pence uit 1847.

Voor zover bekend bestaan van deze postzegel slechts zes -misschien acht- gestempelde exemplaren. Er bestaan echter nog maar vier ongebruikte exemplaren van de zogenoemde Blauwe Mauritius.

Deze bevinden zich in:

- The British Library te Londen, sinds 1891
- de collectie van de Britse koninklijke familie, sinds 1904
- The Postal Museum van het eiland Mauritius, sinds 1993
- het Museum voor Communicatie, sinds 1994.

Het exemplaar van het Museum voor Communicatie onderscheidt zich van de andere drie door de spettertjes drukinkt op de letters A en U van het woord MAURITIUS, op de A van het woord POSTAGE en op de bovenste twee pootjes van de tweede E in het woord PENCE. Verder zit er een witte punt tussen de uiterste uitloper van de opgebonden haarvlecht van koningin Victoria enerzijds en de letter R van MAURITIUS anderzijds. De postzegel is niet gescheurd op een perforatielijn, zoals we dat tegenwoordig doen, maar uit een vel geknipt.

Eiland
Op weg naar de specerijen op Java, landt Jacob van Neck in 1598 met zijn schip op een eiland in de Indische Oceaan. Het krijgt de naam Mauritius, naar stadhouder prins Maurits (1567 - 1625). Het eiland is tot 1720 Hollands bezit. De Fransen bezetten Mauritius tot 1810, waarna het een Engelse kolonie wordt. In 1968 wordt Mauritius een onafhankelijke staat binnen het Britse Gemenebest.

Groot-Brittannië gebruikt in 1840 als eerste land ter wereld postzegels voor het betalen van het brievenvervoer. Sir William Gomm, de Britse gouverneur van Mauritius, voert deze postale nieuwigheid op 21 september 1847 op het eiland in. Voor die tijd wordt alleen een afstempeling met de datum en de woorden POST OFFICE aangebracht. Hiermee wordt aangegeven, dat er voor de verzending van de brief is betaald. Met de woorden post office wordt de landelijke postadministratie of de leiding van het postbedrijf aangeduid.

Juwelier
De lokale horlogemaker en juwelier J.O. Barnard wordt gevraagd twee gravures te maken voor het drukken van vijfhonderd rode postzegels van one penny en vijfhonderd blauwe van two pence. Het portret van koningin Victoria moet in het midden ‘en profil' naar links worden afgebeeld, zoals dat ook het geval is op de Engelse postzegels. Zij draagt een versierde voorhoofdsband (diadeem) met een afwisseling van kruisen en Franse lelies. Rechts ervan wordt de naam van het eiland vermeld en links post office. Het ontwerp straalt de charme van de eenvoud uit, iets waaraan de postzegel ook haar populariteit bij de verzamelaars dankt.

De aanduiding post office, links op de postzegels van de eerste emissie, is een voortzetting van dezelfde vermelding bij de afstempelingen op de enveloppen uit de voorafgaande periode. Lange tijd is gedacht, dat Barnard niet wist wat hij links op de postzegel moest vermelden. Tijdens een wandeling langs het lokale postkantoor zou hij op het idee zijn gekomen er post office op te zetten. Deze opvatting is versterkt door het feit, dat de postzegels van de tweede emissie (uitgifte) van Mauritius in 1848 links de vermelding POST PAID (=port betaald) kregen.

De echtgenote van de gouverneur zou er schuldig aan zijn geweest, dat de zogenaamde foute vermelding post office niet kon worden hersteld. Lady Gomm organiseert namelijk op 30 september 1847 een gekostumeerd feest, waarvoor zij de uitnodigingen gefrankeerd met de nieuwe postzegels wil versturen. Daardoor zou er geen tijd zijn geweest om post office in post paid te veranderen. Deze overlevering ligt aan de basis van de mystiek van de Blauwe Mauritius.

In 1869 gaat de postzegel, die later in handen zal komen van het Museum voor Communicatie, in de Franse stad Bordeaux voor honderd Franse franken in eigendom over van mevrouw Borchard aan de Belgische boek- en postzegelhandelaar J.B. Moens. Vervolgens komt het exemplaar in wisselende handen van verzamelaars en handelaren, die er steeds meer geld voor over hebben.

In 1909 koopt de Amsterdamse tabakshandelaar en verzamelaar H.P. Manus de postzegel voor 1.800 Engelse ponden en daarmee zet de Blauwe Mauritius voor het eerst voet op Nederlandse bodem. Hier blijft hij gedurende 24 jaar. Onder de volgende eigenaren bevindt zich koning Carol II van Roemenië. In 1994 wordt de postzegel als parel op de kroon aan de verzamelingen van het Museum voor Communicatie toegevoegd.

In de museumwinkel is een speciaal boekje over de Blauwe Mauritius verkrijgbaar (€4) .

 


NU TE ZIEN

Op dit moment wordt de Blauwe Mauritius in het museum tentoongesteld. De 'koning de postzegels' is tot en met 29 juni 2014 te bezichten.

Lees meer >>


FOTO'S